Havenlogistiek verwijst naar alle logistieke processen die plaatsvinden in en rondom een haven. Denk hierbij aan de overslag van containers, opslag, douaneafhandeling, transportplanning en de doorvoer van goederen naar hun eindbestemming. Havens spelen een cruciale rol in de internationale handel, omdat zij fungeren als knooppunt tussen zeevaart, wegtransport, spoorvervoer en binnenvaart.
Havens zijn belangrijk omdat zij een centrale schakel vormen in wereldwijde goederenstromen. Grote hoeveelheden goederen komen per schip binnen en worden vanuit de haven verder vervoerd naar distributiecentra, bedrijven en consumenten. Zonder efficiƫnte havens zouden internationale supply chains veel trager, duurder en minder betrouwbaar zijn.
Via havens worden uiteenlopende goederen vervoerd, zoals containers met consumentengoederen, bulkgoederen zoals graan en kolen, chemische producten, voertuigen, machines en gekoelde producten. De aard van de goederen bepaalt vaak welke logistieke processen, opslagvormen en veiligheidsmaatregelen nodig zijn.
Een zeehaven ligt direct aan zee en ontvangt zeeschepen uit internationale vaargebieden. Een binnenhaven ligt landinwaarts en is meestal verbonden met rivieren, kanalen of andere waterwegen. Binnenhavens spelen een belangrijke rol in de verdere distributie van goederen vanuit grote zeehavens naar het achterland.
De havenlogistiek biedt veel verschillende functies, zoals planner, expediteur, terminalmedewerker, logistiek coƶrdinator, douanespecialist, transportmanager en operationeel medewerker. Daarnaast zijn er ook technische, administratieve en leidinggevende functies binnen havenbedrijven en logistieke dienstverleners.